Секоја минута 300 милиони клетки умираат во човечкото тело. 300 милиони нови се создаваат. Промената е дел од човековата природа. Промената е дел од правилниот процес за создавање на нормални услови за живеење. Впрочем, промената е основата на сите почетоци. И ако не сакаме да ги менуваме работите тогаш сме пасивни. Кон нашата природа. И можеби не заслужуваме подобра иднина. А затоа што верувам дека човекот е исто толку совршено битие колку што е и безвредно, верувам дека потенцијалот постои, само треба да се насочи на правилно место.

Оваа година ми се случија промени на приватно поле. Извадив контроверзна апликација и ја симнав од маркет, пошто Златна Книга и цела нивна техничка екипа се тешки пичкетини. Сменав дом, сменав работа (пошто „нечу да будем члан мафије“ нели), месец и пол бев на работа во Холандија, сменав оператор за Интернет, а со тоа и оператор за ТВ. Абе лудница. :) Најважното, си зедов „цимер“ (од Охрид!) да живее со мене (кога ќе почне да ми наплаќа ќе се жалам, досега е супер). You know what I mean..

Тоа сето ме радува. Текот на живеачката на приватно поле и тоа како ми се измени. Што е нормално, очекувано и посакувано. Се додека е на добро. Она кое сакам да го посакам за 2012 е малку поголема свест за искуството што другите го имаат во дадена област. Тромавоста и критиката. Фактот дека од зад Твитер работите не се менуваат ако им мрчиме на другите дека не ги бива пошто вас идејата не ви се допаѓа, дојадувајќи ја последната вреќа чипс и пиејќи го 7мото шише Кока Кола од пред монитор. Инстант експертите кои немаат почит кон знаењето и патот кој некој друг го поминал. Кои се разбираат во сешто, а зад нив немаат оставено ништо. Некои ги викаат хејтери, а јас ги квалификувам како цинични критичари на нешто кое немаат доблест да го направат подобро. И тоа кај младите е особено страшно. И во 2012 се надевам дека ова ќе се смени. Барем до 23ти декември. Пошто после, rapture.

Во 2011 полицаец уби дете. Просечно 5000 млади граѓани се собираа пола лето за да искажат дека се свесни за негативните последици и тоа што овој настан го укажува. Официјалните лица секако, без јајца, не се обидоа да преземат одговорност на своја кожа како што тоа би било случај во Норвешка, Јапонија, Исланд итн. Битно е дека на настанот не му се даде шанса да биде заборавен. Иако некој тоа сакаше да се случи. Покрај повеќе од половина хипстери, хипици и wannabe анархисти кои се појавија на #protestiram, позитивната работа е дека барем лицето кое го изврши убиството ќе одговара за тоа. Ако не беше оваа спонатана акција на младите – најверојатно и ова ќе завршеше како и останатите случаи на тепање, убиства, малтретирање итн.

Од професионална гледна точка, на приватен план секако дека нема многу да го тупам. Cause I am awesome. Сакам да потенцирам еден битен факт – КИКА (некои упорно го викаат скопски хаклаб, иако јас тврдам дека тоа е МАКЕДОНСКИ!!!). Со моето какво такво достоинство поради долгото непојавување таму (ок вчера бев), би сакал да ве повикам да помогнете овој Хаклаб да се остане таму каде што е (не локациски, туку со постоењето), да не згасне и се уништи. Како катче кое им помогнало на многумина, заслужува мала помош од Вас и вашите мозоци кои црпеле знаење од дел од луѓето кои во најголема мера го одржаваат ова место. Ако не го направите тоа за вас, направете го за другите млади кои сега се таму каде што вие бевте во 2004/2005 кога доаѓавте во Лугола, Слободен софтвер Македонија и сл. здруженија каде несебично добивавте размена на знаење и помош од останатите членови. Не зборувам само за финансиска помош, најдете начин и бидете оригинални во поддршката на Кика.

Со надеж дека во 2012 ќе ги реализирам моите нацрт-планови (не планови!), и конечно реализирам дел од моите кул идеи, ви посакувам среќен божиќ и независност.

На 27 септември 1983г. на мејлинг листите осамна порака која значеше револуција во зачеток, иако тоа како и секоја друга прогресивна идеја тогаш наиде на различен одзив во јавноста, гледајќи од денешна перспектива, тоа е една од најзначајните пораки некогаш испратени на мрежата. Имајќи ја во предвид информацијата дека RMS на 3ти јуни ќе гостува во Скопје (да!!), ја формирав оваа содржина за поблиско запознавање со оваа прекрасна личност. Амбициозниот хакер од Институтот за Технологија во Масачусетс, тогаш 30 годишниот Richard Matthew Stallman (RMS), напиша:

Слободен UNIX!
Почнувајќи од Денот на благодарноста, ќе напишам целосен Unix – компатибилен систем наречен GNU (за Gnu’s Not Unix) и ќе го давам слободно/бесплатно (1) на сите кои можат да го користат. Придонеси од време, пари, програми и опрема се многу потребни.

Големината на трите иницијали на Richard Matthew Stallman – RMS, е нешто што би требало да влезе во образовните процеси во секое општество. Неговата идеја подоцна како и секоја друга идеја почна метастазично да се шири до секој млад програмер, до оние кои во тие моменти се осетија засенети зад идеите за затворање на софтверот и претворање на секоја линија код во бизнис идеја и концепт кој на сопственикот би му носел само пари. Во годините кои следеа му се придружија многумина кои ја увиделе важноста на идејата која RMS ја шири, воспоставување на здрав систем за крајни корисници, програмери, па дури до бизнис модел базиран на слободен софтвер дефиниран со четирите слободи, 1. слобода за користење, 2. слобода за проучување и модификација на изворниот код, 3. слобода за редистрибуирање на копии (кои и понатаму ќе останат слободен софтвер) и 4. слобода за дистрибуирање на модификуваните верзии на софтверот. Денеска имаме милиони проекти кои се слободен софтвер, а меѓу нив најпознат е оперативниот систем кој подоцна дојде со спојување на идејата на RMS (GNU) и идејата за пишување на кернел – Линус Торвалдс (Linux) – оперативниот систем GNU/Linux.

Доколку сакаме да ја цениме големината на овој човек, би било фино во кратки црти да ја разгледаме неговата линија на развој до она кое е денеска, еден од најценетите хакери во светот и професионалец кој сѐ уште активно програмира и работи на проекти за креирање слободен софтвер.

Македонската содржина на Википедија за оваа личност вели:

Ричард Метју RMS (роден на 16 март, 1953 година), познат и по својата кратеница “RMS”, е основач на движењето за слободен софтвер, ГНУ (GNU) проектот и Фондацијата за слободен софтвер. RMS е познат програмер и “хакер” и меѓу неговите најважни заслуги се вбројуваат GNU Emacs, GNU C Compiler и GNU Debugger. Тој е автор на ГНУ Општа Јавна Лиценца (GNU General Public License – позната под кратеница GNU GPL или GNU) која е најчесто употребувана лиценца за слободен Софтвер. RMS се смета за еден од оснивателите на концептот на копилефт (copyleft).

RMS е роден во 1953г. во Њу Јорк Сити. Неговото прво искуство со компјутери било додека бил во средно школо во научниот центар на IBM во Њу Јорк. Во текот на летниот период бил најмен да напише нумерички анализи за програма напишана во Фортран. За рекордно време ја завршува оваа задача и осатокот од времето го потрошил на пишување на текстуален едитор во APL. Во текот на претстојното лето RMS пишува и други апликации, препроцесор за PL/I програмскиот јазик (за IBM-овиот System/360). Исто така во овој период RMS волонтерски асистира во лабараторијата на IBM во одделот за биологија каде неговиот професор, забележувајќи ја интелектуалната моќ на RMS, изјавил надеж дека понатамошното проучување на RMS ќе биде насочено во правец на биологијата. За наша среќа тоа не било така. RMS станува дел од лабораторијата на MIT за вештачка интелигенција. Таму станува дел од хакерската култура и заедница.

Кога RMS дипломира на MIT, објавува труд за одржливоста на вистинитоста на вештачката интелигенција (?) со наслов “Dependency-directed backtracking”, заедно со Gerald Jay Sussman. Исто така како хакер при MIT, RMS работел на проекти како TECO, Emacs и Lisp Machine Operating System (LMOS). Во тој период RMS почнува да станува сѐ посвесен за важноста на слободниот пристап до информациите и ресурсите од каде што овие ресурси доаѓаат. Една вистинска приказна за неговото созревање вели дека во моментот кога во MIT забележал дека некој ставил лозинки на нивните компјутери, веднаш реагирал и ги заменил сите лозинки со едноставно стискање на Ентер. На сите им испратил порака „На компјутерите има нова лозинка – само стиснете Ентер“. Сепак, се чини дека целата таа идеја се оформува околу неможноста да направи измени на софтверот кој бил инсталиран на Xerox-овите печатачи. Тоа се споменува во многу негови текстови ширум мрежата:

Хартијата повторно се заглавуваше во новиот печатач кој лабораторијата за вештачка интелигенција при MIT го доби како подарок. RMS, хакерски расположен, одлучи сам да го среди проблемот. И го стори тоа, но не го доби изворниот код на софтверот од XEROX. XEROX ги удри темелите на затворениот софтвер, ја поткопа слободната соработка во програмерската заедница, но и придонесе за создавањето на GNU/Linux.

Во 1971г. како бруцош на Универзитетот Харвард (каде како инжинер дипломира Физика во 1974), RMS станува програмер во лабораторијата на MIT за вештачка интелигенција, што подоцна се ипостави дека е основата на хакерската заедница и култура во светот. Во текот на овие години, познат повеќе под својот псевдоним “RMS” се вклучува во дефинирањето на хакерската култура преку Hacker’s Dictionary, каде што забележува: “Richard Stallman” е моето секојдневно име, може слободно да ме викате ‘rms’”.

Во 80тите години на минатиот век, хакерската култура која дотогаш го окупирала животот на RMS почнала да исчезнува. Важноста за воспоставување на портабилен софтвер кој може да се користи за различни типови на компјутери би значело можност за самите корисници и програмери да го изменуваат изворниот код при што би се оформила база на софтвер кој ќе поддржува многу хардверски платформи. Во тие години, со цел да се воспостави забрана за користење на апликациите на одредени производители, тие започнале да воспоставуваат рестриктивна политика за заштита на нивните авторски права. Таквата идеја не му се допаднала на RMS и во тој период тој започнува да работи на идеја која ќе го ослободни целиот потенцијал на идејата која стои „во главата“ на програмерот и која ќе блесне во моментот кога тој ќе може да го модификува, приспособи и подобри софтверот, преку пристап до извониот код.

Неговиот живот е навистина интересен и тоа не е тешко да се забележи за секој кој се заинтересирал за оваа личноста. Досега може да се насетат досетки кои на светот му го презентираа неговиот личен карактер и однос со луѓето. Неговиот прв кернел (кој сега се вика GNU Hurd), на почетокот се викал Alix – во чест на неговата бивша девојка Alice, за потоа на Craiglist да објави оглас во кој RMS практично бара девојка !! Итн.

RMS е човек чиј постер треба да биде во секоја соба, чија слика треба да биде на влезот на секоја лабораторија ширум светот и чиј збор и дело треба да биде во мислите на секој надежен програмер. Кога не би постоеле вакви личности, светот секако би имал некаков облик, несомнено, но денес технологијата немаше да го има обликот кој и тоа како беше повлијаен од идејата на RMS. Неговото дело е големо и неговиот предизвик за нас, помладите програмери, постојано ни дава надеж дека еден ден – ќе успееме и ќе допреме до местата каде што никогаш не сме допреле, таму каде што информациите себично стојат на дисковите, недопрени и осудени на пропаст. Развивајте слободен софтвер – прекрасни нешта се случуваат.

Ресурси

* Wikipedia
* Lugola Wiki
* RMS Biography

Пред 3-4 години в раце ја држев книгата „Трепнување“ на Малком Гледвел (Blink – Malcom Gladwell). Многумина се прашувале дали старата грчка скулптура е оригинал или фалсификат. Дошол некој батка и само што ја видел рекол „фалсификат е“. Кога го прашале зошто, тој им рекол (параф.) „не знам, тоа е мојот првичен впечаток, а нему му верувам“. Тоа може да биде основата за почетокот на овој текст кој треба да дојде како кратко резиме после социјалната проблематика (особено при имплементација кај социјални мрежи) со која неодамна се запознав, а се базира на стриот добар пример за тоа што е постаро, јајцето или кокошката. Кога за првпат би му го поставиле ова прашање некому (особено млад човек) тој влегува во т.н. бесконечна јамка или infinite loop. Одговорот секогаш ќе биде валиден. Јајцето било пред кокошката, кокошката го снело јајцето, итн. Сето тоа ако се стави во контекст при оформување и реализација на идеја за почеток на бизнис може да биде и тоа како од голема помош, имајќи го во предвид прогресот кој може да го донесе при оформувањето на идејата. Со овој концепт се запознав точно пред … *гледа на сатот* .. 15 минути. И бев фрапиран. Изненаден. Голем број од производите кои ги користам секојдневно практично се движат благдарение на успешниот пример на овој концепт, свесно или несвесно. Apple има голем број на купци не затоа што компанијата произведува оперативен систем и хардвер со кој ќе може да зборувате на телефон, туку поради постојаното бркање на производ контра платформа, или поконцизно, производителите на софтвер за Mac OS креираат софтвер кој има потреба од овој оперативен систем, овој оперативен систем, пак, би бил досаден и за 2 дена изгустиран од корисниците ако постои само како таков без купот софтвер кој Apple го има на iTunes. Истиот проблем може да се земе во предвид кога се зборува и за слободниот софтвер. Бројот на корисници на GNU/Linux, статистички, се зголемува од ден на ден. Тоа не е исклучиво само заради тоа што GNU/Linux е брз, стабилен и ефективен, тоа е заради навистина големиот број софтвер кој е достапен за него. Од друга страна, лиценцниот модел дозволува постојано проучување на изворниот код кој ја надополнува „великоста“ на овој оперативен систем, а со тоа и целото движење. GNU/Linux не може без изворен код. Изворен код без слободен оперативен систем е патетика.

Воодушевувањето доаѓа во моментот кога заинтересираниот субјект кој размислува и конципира одредена идеја го сфаќа проблемот на јајцето и кокошката. Идејата како таква, дури и со тежина на една мисла која не треба да се игнорира, е многу моќна работа и отсекогаш сум верувал на идејата. Сум ја елаборирал и сум ја воспевал и на крајот (скокни ако звучам како очаен Скиентолог), таа се отвори со цела своја ширина и моќ, во моментот кога беше само една. А сега се 1000. Идејата е хермафродит и се оплодува самата. Кога Вие како млад автор дојдете до само една идеја, таа утре ќе има милион деца. И гледајте да не игнорирате ни едно од нив затоа што се многу гласни.

Во 2003та се појавува текст (како дипломски труд) кој го елаборира овој пристап и методологија за пристап при добивање на производ. Особен акцент става врз ефектите што заедница на корисници на мрежата ги има врз „фалењето“ или комплементирањето (“Complementary network effect”) на одреден производ. Земето го за пример според мене сервисот кој може да му служи на многумина за пример за имплементирање на успешна стартап идеја – reddit.com. Колку повеќе ширење на зборот за овој производ од страна на корисниците – толку поголема бизнис вредност за него (имаат одлична маркетинг стратегија за клиенти) – бизнис вредноста без корисниците е ништо. Или пак било кој производител на мобилни телефони за кое важи горе-споменатата парадигма – „немањето на апликации за мобилната платформа, ја осудува самата платформа на неуспех“. Во споменатиот текст се елаборираат 6 основни стратегии за остварување на ефектот на јајцето и кокошката, сума-сумарум тоа оди вака:

Сигнализирање на долгорочна посветеност врз успехот на производот и воспоставување (фер) конкурентни цени

Корисникот кога го купува или користи производот сака да биде сигурен дека тој во одреден момент од времето (на неговото користење) нема да престане да биде поддржуван и надградуван. Тоа може да се гледа од два аспекти – првиот би бил хардверскиот аспект – кога купувате кола или Nintendo Wii, сакате да се осигурате дека Toyotta и Nintendo по 2 месеци откако ќе им го купите производот, нема да се предомислат и прогласат производот за неуспешен, а со тоа и прекинат поддршката и сервисирањето за овие производи. Корисникот треба да има доверба во самоувереноста на производителот со тоа што кога производителот го убедува дека „тој“ производ е најдобар – тоа да биде долгорочно, со долгорочна бизнис и корисничка вредност и взаемна размена на услуги (да, взаемна). Сигнализирање на високи инвестиции во одреден производ би требало да биде клучен чекор кон оформување на мислењето на купецот на начин што во тој случај на купецот му се кажува „ние инвестираме милиони во овој производ – и нам не би ни се исплатило да пропадне“ (во овој контекст авторот/те го даваат примерот со Microsoft XBox – за чија промоција своевремено биле потрошени над $500 милиони. Вториот аспект (би дошол како надоврзување на првиот) е секако софтверскиот аспект, или, кога продавате производ за сметководство, сметководителката која нема врска со развој на софтвер треба да има доверба дека тој производ утре нама да биде тргнат од пазарот, ниту изменет за 480° па по следната надоградба да не го препознае.

Друг пристап кон оваа стратегија е ослободувањето на кодот на одреден производ. Кога изворниот код на некој (софтверски) производ е слободен, корисникот може да биде сигурен дека и при примена на катедралниот бизнис модел за слободен софтвер (vs. базарниот) – неговиот производ ќе биде т.н. форкуван и неговиот развој ќе продолжи понатаму (можеби со друго име).

Користење на „назадна“ и „странична“ компатибилност за искористување на придобивките од тековните комплименти

Овде влегува долгорочната поддршка за идни верзии кои ќе бидат компатибилни со суштинската поента на производот. Тоа би значело, ако Вашиот производ произведува лалиња, неговата следна верзија не треба да почне да произведува кокичиња. Неговата следна верзија треба да произведува кокичиња – веднаш откако ќе бидат произведени лалињата. Или со конкретен пример – кој би го користел Facebook во толкав број ако тој наеднаш стане сајт за спортски вести исклучиво? Проблемите со компатибилноста произлегуваат од потребата за решавање на назадната и странична компатибилност со претходни верзии на производот, и за тоа се грижи производителот.

Експлоатација на неправилни мрежни топологии

Оваа стратегија ја потенцира важноста за постепено развивање на одреден сервис преку искористување на модуларни сегменти наменети за одредени заедници и група на луѓе. Конкретен пример имаме и во Македонија, многумина можат да добијат глобална слика за новостите во светот преку следењето на Google News. За сметка на тоа, Time.mk на дневна основа има над 40.000 посети и на самиот автор му даде можност неговиот производ да го прошири на други јазици и групи (албански, словенечки, српски, итн.). Преку наоѓањето на помал сегмент во помалите мрежни услуги, производителот неговата идеја би можел да ја имплементира на ниво на тие подгрупи и потоа дополнително да ја прошири.

Влијанието врз компаниите кои го користат Вашиот производ

Авторот на оваа теорија го дава следниот пример. Кога Сони и Филипс го лансираа компакт-дискот (CD), во тоа успеаја поради тоа што успеаа многу лесно овој производ да го претстават пред продуцентите и оние кои се бават со производство на музика/мултимедија. Најважно од сѐ, тие им пристапија на продуцентите и издавачките куќи со фактот дека произведоа производ (CD) кој е „отпорен“ на пиратерија. Од сегашна перспектива тоа делува смешно – но тогаш функционирало. Над 650 музички наслови беа достапни за CD плеерите во моментот кога тие (плеерите) почнаа да се продаваат. Пристапот и односот кон клиентите е многу важен во оформувањето на алка на користење и доверба на релација производител – клиент.

Овозможување на независна работа за основната функција на производот.

Производот треба да ја обавува основната функција за која е создаден во секој момент притоа нудејќи ги останатите продобивки за клиентот при неговото користење. Во предвид се зема уште една приказна за Philips. Кога оваа компанија го претстави плеерот за видео-дискови (VDP) во 1979, како конкуренција на домашното видео (VCR), тој производ имал делумно подобар квалитет во сликата за разлика од VCR-от. Како и да е, домашното видео во тој момент веќе имало предност од 3-4 години во употреба и веќе се наоѓало во домовите на над 3М корисници ширум светот. Тоа се должи на поставеноста на домашното видео и примената и одличното функционирање на неговата главна функција – гледањето видеа.

Авторот во овој контекст го зема во предвид успешниот пример на Delicious, сервис со висока самостојна вредност преку можност за зачувување на букмарзи во мрежен облак притоа имајќи силен импакт врз мрежата и влијание со своите социјалните вредности.

Вертикално интегрирање во критичката маса при несигурна достава на производот

Wait. WHAT?! Ок. Ова малку и мене ми е нејасно. Оригиналниот наслов на оваа точка е “Integrate vertically into critical complements when supply is not certain”. И секако, малку специфична работа, но заклучна точка во разработувањето на стратегиите за решавање на проблемот (или примена на проблематиката) на кокошката и јајцето при креирање и достава на одреден производ или услуга до корисникот.

„За справување со проблемот на јајцето и кокошката, компаниите мора да најдат начин за непречено доставување на услугата до самиот корисник, односно конзумент. Со вертикалното интегрирање во одреден сегмент на даден производ како и основниот производот (земено како две одделни целини), компанијата може да се обиде да осигура адекватна достава за двете. Nintendo е производител на игри за нивните конзоли, но Microsoft и Sony спонзорираат многу од нивните познати игри.

Вертикалната интеграција е ризична – како што за тоа сведочи компјутерот на Apple од касните 80ти и рани 90ти години. Со ваквото тесно интегрирање, Apple ја затвори можноста за конкурентите на пазарот да овозможи различни (конкурентни) сегменти и основни производи.“

Забелешки и критики, како и погрешно толкување на одредени точки од текстот би биле и повеќе од добредојдени.

Оригинален извор.

или…

Како најбрзо да бидете казнети по основ за користење на пиратски материјали

Искуството кое неодамна го имаше моја блиска личност би требало да биде конструктивно за сите слични случаи кои во иднина ќе се решат да го направат истиот избор. И бонус – би можеле да најдеме мултиплатформски софтвер за работа во аптеки (материјално/фондовско) кое ќе ги реши проблемите на многу фармацевти во Македонија. Затоа и пишувам.

Денот беше сончев. Многу блиска личност, ама кога велам многу – мислам многу, се реши неговиот долгогодишен „пријател“ (компјутер), да го озакони и преку матичното на Мајкрософт да го легализира. Тоа е добар чекор имајќи во предвид дека казните не се мали и дека практично таа пракса му е наметната од непостоењето на добар слободен (или во крајна мера повеќе-платформски софтвер) за работа во аптека. Своевремено ко бев млад, убав и со 20кг. помалку, имав напишано софтвер кој беше прилагоден на потребите на само таа установа – па ми беше мака да го генерализирам и да го објавам кодот. Моја грешка. Сепак – кодот беше лош, почетнички и забавен, мора да признам (имаше променливи од типот QString misejadi и сл.). Што и да се случи, Битола како мал град понуди 2-3 потенцијални „претставници“ на Мајкрософт, или претставници на претставници на бабата од трето колено на Мајкрософт. Избравме една и поради желбата да не му наштетам со текстов на дечкото кој практично го опакости и потврди сето мое сомневање за квалитетот на гигантската компанија (а кој заслужува и тоа потпишано со две раце и ставан како банер по сајтови и блогови!) – нема да и го објавам името. Најпрво, избравме Windows XP производ. Покрај тоа што ние не сме знаеле дека од продажба и поддршка WinXP е веќе повлечен, ете, за изненадување дечкото ноншалантно и лагано си одговори „да бе, има.. елате земете“. Откако дискот беше набавен, за жал морав да се вратам во Скопје, компјутерот на кој требаше да биде инсталиран оригиналниот Windows Xp отиде кај човек кој и онака веројатно повеќе ги разбира тие работи под Windows (вистина, Windows немам користено повеќе од 10мин. уште од далечната 2001. жими се!). И БАНГ! Серискиот код невалиден. The serial code is not valid. Тину нину нину …

Кога се јавив во Мајкрософт да прашам дали таа фирма е нивен соработник и претсавник (официјален риселер итн.) ми испратија листа со катаљарда компании и фирми од Македонија и во која, на мое не толку големо изненадување, ја немаше фирмата од каде ние купивме диск со „оригинален“ Windows XP. За волја на вистината дискот бил спакуван оригинално и сѐ ветувало дека ќе биде во ред. Моја претпоставка е дека Мајкрософт прави долгорочна лиценцна политика со следното објаснување (хипотеза). Предвидува рок на „живот“ на Windows XP, откако ќе помине предвидениот датум – дискот и инсталацијата веќе не се валидни. Но препродавачите ги продаваат и најчесто граѓаните се тие кои наебуваат и ги плаќаат пеналите за користење т.е. некористење на легален софтвер. Дечкото во Мајкрософт не беше особено заинтересиран да слушне за што впрочем се работи – му кажав дека ќе одам на плоштад во маица и транспарент од Мајкрософт и ќе почнам да ги мавам случајните минувачи – само се насмевна (патем – алегоријата е валидна!). Она што би сакал да го потенцирам и запрашам во моментот е:

• поради тоа што луѓе кои решиле да користат макар и легален мајкрософтов софтвер наебуваат поради скубаци од рангот на кој ние налетавме, дали некој сноси одговорност за претрпената штета која може лесно да се пресмета, и нефункционирањето на компјутерите (во случајот ~1 недела) во тој период? Дали би сноселе одговорност ако наместо дегените за проверка на легитимноста на софтверот, намине пазарна инспекција и ја казни установата за неиздавање на фискални сметки?
• зошто, ЗОШТО, ЗОШТО побогу, се продаваат стари дискови и зошто Мајкрософт во Македонија не води сметка за повлекување на застарените дискови? Мене, кога би бил краен корисник, ИЧ не би ме интересирала нивната лиценцна политика – па ако сака Windows 13 нека има излезено – ако купам WinXP -сакам тој да е ВО РЕД!
• дали во Македонија постои софтвер кој би работел под GNU/Linux, со редовни апдејти и ажурирање, како и примена на фондовски измени со што би се избегнале сите слични сценарија (искуството со ваквиот софтвер за Windows кој во Битола го користат над 50% аптеки е СТРАШНО и дополнителна приказна која нема да ја елаборирам) ?

Личен совет – проверете си што купувате – и проверете дали тоа што сте го инсталирале ако веќе користите неслободен софтвер Е навистина легално. Товарот (потврдено) паѓа на ВАС, корисниците на софтверот. Јавете се на бројот 02 3211 004 (БСА Македонија) и кажете им дека сакате да проверите дали вашиот проклето неслободен софтвер е проклето валиден и легален затоа што тогаш кога сте сакале да го легализирате (за што во спротивно и казнуваат со големи суми) – не сте успеале поради постоењето на све и свашта кое го крепи и рани земјата.

Вчера (вторник, 16/03/2010г) на македонската телевизија, која се нарекува македонска само заради тоа што се наоѓа во Македонија, се емитуваше програмата „Без пардон“, на г-ѓа/ца Анита Петкровска. Во емисијата гостуваа двајца професионалци кои изнесоа свои гледишта кои во најмала рака беа полни со предрасуди, непрофесионални и за луѓе кои нешто повеќе се технолошки писмени – смешни. Проблемот со презентирање на факти кои може се неточни во Македонија не е проблем. Мислам, тоа го правеле уште одамна луѓе блиски на Мајкрософт, на чело со г-дин Илијанчо Гаговски па се до некои други ситни фаци кои го толкувале слободниот софтвер и GNU/Linux (во контекст „линуксот“) како систем со помала софтверска безбедност за разлика од другите неслободни пошироко користени платформи кои компаниите кои стојат зад нив и кои ги претставуваат ги промовираат.

Вчерашната емисија ни даде перспектива за која никој не се сомневал, нештата во Македонија сѐ уште не се сменети и најверојатно тоа нема да се случи за скоро време. И покрај многубројните апели и повици за информатичко описменување на луѓето па и на квази професионалците во Македонија од младите кои очигледно повеќе ги разбираат сите овие работи се чини дека целата работа на заедницата на слободен софтвер во Македонија не вродила со плод кога како референтна точка имаме стручњаци, едниот професор за сертифицирање на борба против хакери, другиот претсавник на министерство кое не успеав да сконтам кое е во текот на целата емисија. Во контекст на сето тоа, македонската твитер заедница помогна да се проследи емисијата онлајн, онака како што доликува во 21ви век. Но сето тоа не беше натпревар помеѓу Македонија и Грција во која Македонија победува и чија победа селекторот на македонските ватерполисти ја посветува „на македонската нација“ (при што се мешаат спортот со политиката – ПАК), ова беше нешто што на многумина им го дигна адреналинот, ги разочара и ги натера да преиспитаат каде живеат. Цела среќа што МТВ овојпат како „помртва никогаш досега телевизија“ уште еднаш ни го претстави своето кретенско лице кое просто говореше „немој да сте платиле радио-дифузна такса!!“. Водителката просто беше легенда во етерот. Нејзините прашања беа нешто слични на прашањата „дали може да забременам после секс со перница“ во корелација на IT и сексуалното необразование, нејзините гости кои таа ги избрала да ѝ го појаснат целиот хаос на Интернет со „хакерштината“ која нѐ демне не беа ништо повеќе од личности кои немаат елементарно домашно воспитување, а камо ли IT образование со своите серитификати. Не се работи за податоците кои овие двајца ги изнесоа, се работи за тоа што нивното чувство дека ги гледа добар дел од македонската јавност воопшто не повлијаило врз изборот на речениците и фразите кои ги користеа за да одговорат на прашањата на водителката.

Не дека сум нешто попаметен, ама кога јас би бил на телевизија во одело, па макар и кај Миленко-пеам-химни-на-формула1-цена-поволна-Неделковски, би знаел дека ме гледа раја и би внимавал шо би зборувал. Не би сакал да ми играат мајтап и за мене да отворат цел таг на Twitter во кој ме исмејуваат и без да го споменат моето име затоа што не би го знаеле (се крие зад маглата на кретенизмот) би ме омаловажувале и дркале анонимно. После тоа, бркањето на „злобните хакери“ не би било ништо повеќе од обична фарса во која страсниот готвач кој има профи блог за готвење ги изгорел палачинките додека најголемите Интернет тролови биле кај него на гости. Простете за речникот што го користам, но досегашното искуство ме научи дека со вакви личности просто не може да се користат поинакви епитети. Еве, се трудам да најдам нешто паметно, но нивното непознавање на елементарна IT култура ме турка на фотелја цело време, не ми дава „да гугнам“.

Во текот на целата емисија се зборуваше за хакерите, за тоа колку злобни, лоши и мрачни типови се тоа. Па за нигерискиот ланец на измами, начините за кражба на информации за злоупотреба на кредитни картички, и секако за тоа како да се заштитат корисниците, при што водителката ко излезена на кафе на широк-сокак си праша „зошто ако Microsoft е толку напаѓан систем не му дадеме шанса на Apple или Linux“. При што предавачот од „Семос едукација“ в очи нѐ бодна со неизречено давање до знаење дека Македонската IT култура се темели на кретени во „туксида“ кои ќе речат „Microsoft е најкористен оперативен систем кој е позаштитен од Линуксот затоа што корисниците на Линуксот не прават редовно апдејти и затоа Виндоусот е подобар од Линуксот“. Почитуван господин чие име не го знам, мене не ме боли тоа што го напаѓете оперативниот систем GNU/Linux (потцртајте со дреч-жолто, тоа е целото име на „Линуксот“). Мене ме боли тоа што вашата игнорантност допира до рајата која е ранлива од неписменост. Немојте да турате латиница во писмото кое на нецелосно описменетата нација му се сервира како глаголица. Тоа му смета на заедницата на слободен софтвер од Македонија која се труди таа писменост дека IT светот не е составен само од неслободниот Microsoft софтвер кој вие, разбирливо, преку вашиот трул бизнис модел се трудите да го оправдате. Дали сте свесни дека над 90% од Интернет нападите од КРАКЕРИ во светот се врз оперативниот систем Microsoft Windows. Од каде оправданоста дека GNU/Linux е најнапаѓан оперативен систем? За таа цел, си земам за право да ви го дадам следниов предизвик: Ќе поставам компјутер со инсталација на оперативен систем од широко-користените крајно-кориснички GNU/Linux дистрибуции како што се Ubuntu, SuSE Linux, Arch Linux итн.

Ви давам за предизвик, пробајте да ја докажете оправданоста на фактите зад вашите зборови и пробијте ја заштитата врз оваа инсталација. Доколку успеете, ќе се повлечам од сите мои слични коментари, ќе објавам извинување со весник до Семос мултимедија и министерството од каде што беше претставникот во емисијата и никогаш повеќе нема да коментирам емисии од овој тип без разлика на омразата, незнаењето, неписменоста и имецилноста презентирани во нив. Но, во спротивно, ќе мора да констатирам дека вие не само што не сте мажи кои стојат зад нивните зборови, ниту пак професионалци кои не си ја знаат работата за која се добро платени, туку ќе мора да констатирам дека вие не сте луѓе со доблест да се одзвиете на основен предизвик и да ја докажете оправданоста на зборовите кои ве прават она кое што вие го предизвикувате – човекот, луѓето.

Господа ква-квази професионалци, Google Chrome не е пребарувач, кај „Линуксот“ не се прават ретко апдејти, напротив, се прават многу почесто него ли кај другите оперативни системи, „Линукс“ не влегува во Македонија благодарение на министерството за информатичко општество, GNU/Linux влегол во Македонија многу порано, порано и од вас, и од оваа влада, и од таа претходната која потпишуваше договори со Microsoft и нѐ оштети сите нас од наш џеб, и од Илијанчо Гаговски и од сите кои сега сето тоа го побиваат. Тоа се случи благодарение на оние кои вие ги оквалификувате како криминалци и малтене технолошки педофили кои мастурбираат на вашите инфантилни зборови – ХАКЕРИТЕ. Како лекција пред спиење би било фино да ги прочитате разликите во термините на „хакер“ и „кракер“. И за крај, битна разлика која „подземјето на интернет криминалот“ ја знае за разлика од министерството од каде што дојде господинот претставник кој седеше на средина, 10% од 100.000 евра не се 1000 евра. Математика, едноставно е.

Почитувани млади и амбициозни корисници на компјутери: Избегнувајте ја „вистината“ која вакви лажни професионалци ја презентираат на наци-телевизии како што е МТВ. Учете ги работите сами, дознавајте ги сами, навлегувајте во нови искуства и предизвици, искусете ја технологијата од прва рака – ХАКИРАЈТЕ и не дозволувајте да бидете манипулирани на тој начин што ќе ви кажат дека хакирањето е зло. Кракирањето Е зло, хакирањето е тоа што овие СЕН-сертифицирани бачковци ги донесе пред широката порта на Ани.

Секогаш го имам тоа чувство, дека тимот и целиот сајт кој тимот го град ми се обраќа кога го посетувам од време на време (последно само при линкање). Денес сфатив што www.on.net.mk сака да ни каже. Еве графичко толкување на најпосетуваниот македонски сајт и тоа како според мене ни се обраќа со секој клик на и кон него:

И мене ми велеа дека протестирам за подобро утре. И јас бев теле и ме молзеле. Излегував на улица без да знам зошто и што е лошото во тоа што треба да се воведува настава на албански во Гимназијата во Битола. Не знаев дека се движам во колона на фашисти и националисти, стоев во толпата горд дека ја поддржувам мојата нација и земја. Ама појма немав ни зошто ни како го правам тоа. Возрасните гордо не гледаа и сигурно беа надуени што испородиле такви синови македонски. Знам што сум направил затоа што и јас правев така. Верував на микрофоните и на тие кои денес се инфилтрирани по фотељите верувајќи дека таму стигнале не умилкувајќи им се на нивните богови од партиите. Протестиравме против цела нација и по „Широк сокак“ викавме „Смрт за Шиптари“ и „За шиптари гасна комора…“. Најлошо е што се движев во толпа од редица постари другари кои не ми кажаа дека тоа што го правам ќе предизвика војна. Никој од возрасните не го застана решителниот 17 годишен младич да му каже дека повикува на крв.

Една години подоцна се случи војната во Македонија. И после се облекувавме во шарени алишта и со гитари свиревме во парковите и го прекршувавме полицискиот час. Џабе. Пак имаше полициски час. И кога ќе го отворев прозорот низ него не влегуваше мирисот на липа, влегуваше солзавец. Долго не бев свесен дека сум придонел за војната во Македонија. Сигурен сум дека ретко кој и е свесен.

Затоа, ви велам. Знам како се чувствувате. Дека утре ќе одите по плоштадите и ако треба за партијата и за Македонија ќе дадете 3 литри крв. Знам затоа што и јас правев така. Но тогаш немаше кој да ми каже дека ќе биде војна. Овојпат протестирате против оние чија раса ја сметате за почетокот на расите и нациите. Знам дека Ве лажат и дека се плашите, затоа што и јас правев така. До пред 2001ва. Потоа сѐ се смени.

Вчера, на ден 11ти март, денот кога евреите од Битола беа депортирани од своите домови по концентрациони логори низ светот, убиени, мачени или сакатени, се случи првиот(?) Твитер митинг на актуелните властодршци на македонската твитер заедница. Ме фасцинираа неколку работи, па пошто сум романтичар по душа би сакал да споделам збор-два за ова.

Како прво ме фасцинира тоа што сѐ уште „функционираме“ како скромно друштво на среќни луѓе кои ја пронашле смислата на животот и се берат по дома секоја недела и си кажуваат „јас бев депримиран и плачев, но сега го пронајдов твитер и сум среќен“, баш така американски. Додека другите во Македонија не знаат што е и како работи Твитер и која по ѓаволите му е функцијата, ние веќе се собравме и низ веќе оформените лоби групи и провокативни разговори испивме по некое пиво. Факт е дека Битолското лоби не беше комплетно. Кој учеше, кој беше на мисија во татковината (Битола), па бевме тројца против многуте скопски фаци кои се организираа масовно во мисија за секс со бајтолчанки (ај да сум политички коректен и да напишам дека ова го правеа неженетите/непаросаните/single) па дури и организираа Web2.0 групи/ресурси за промоција на идејата. Секако, кога ова би било политичка кампања би излегол и гласал за креаторот на идејата Арангел Уфо, со слоганот „За клецање, шојма врска? –Заокружи број 69“.

Потоа ми се допадна тоа што запознав нови фаци, па дури и една не-твитерашка која после многу големиот притисок на меѓународната заедница моравме да ја примиме на состанокот :)
Битно е дека сега знаеме кој како изгледа, барем дел од тие што ги пратам и што ме пратат (и што ме пратат од вчера), и сега може да замислуваме кои фаци ги прави и како се смее кога ќе твитне или прочита нешто. Еден од заклучоците, неофицијално, е дека „твит“ е глагол. Твитај, твиташ, твитање… за жал бројот на моите Followers од најубавиот 69 премина на бројката 75, али ајде, ќе пројде болката.

Да ја споменам уште еднаш фасцинираноста од мрежата, Web2.0 концептот, социјалното здружување кое не создава рак, тумор или херпес, туку создава нови пријателства и *шмрк-шмрк* појаки врски на местата каде ново-запознатите твитераши работат. Web2.0 за жал кај нас ќе биде во мода кога Фејсбук и Мајспејс повеќе нема да се, па ме радува што повторно сум дел од заедница на луѓе кои се понапред во размислувањето барем едно 2 години кај нас. Фино е да се користат сервисите кои од нас нема да направат битолчани на широк сокак или скопјани на кеј дозволувајќи ни да мањачиме по Фејсбук сметките, сликите и пораките на другите и потоа да ги смс-ираме истите на истомислениците. Секако останува она дека ако на Твитер напишам дека имам Гонореа, 10 души ќе испратат приватни пораки на други твитераши, а само 2ца ќе прашаат дали сум сериозен… но тоа е духот на социјалната мрежа. Треба да ги пронајдам стварчињата што ќе ми го олеснат твитањето, алатки кои се слободен софтвер и сервиси за кои сѐ уште не знам дека постојат (како што вчера беше случај со tweetup.com) :)

Благодарност до @darko156 за инцијативата за собирот. Требаше да направите повеќе фотки и да ги објавите онлајн (без тагирање) :)

2008г. беше тешка но прекрасна година. Ви посакувам среќна нова на сите конзументи и љубими читатели, да ви се исполнат сите желби и да се лизните и да падните 2-3 пати (на газ ок). Завршувајќи ја годината, мора да признаам победнички, многу мисли, идеи и креативни провеви поминаа низ мојот полу-функционален мозок, редица од нив ги заборавив, за жал, а друг дел ги реализирав на овој или оној начин. Вечерта за Новата година останав во Скопје, по договор „со старото друштво“ да бидеме заедно. Меѓу-другите свиреа и Skatoma, скопски тезгарски бенд кој за прват го гледав. Извесниот пејач, Блажен во неговата благосостојба на почетокот на неговиот настап на сите ни го привлече вниманието со „сега ќе пуштиме песна од грк, а пошто е грк е педер“, по што ја слушавме The last christmas од George Michael, по што следуваа и коментари од „овој е вистински педер, не е педер како Влатче и компа..“. За ситуацијата да биде потрагична типот на сред новогодишната ноќ (што за мене не е ништо посебно, али за 99% од другите беше), раскажуваше вицови за бели деца кои кога ќе умрат се ангели и албански и ромски деца кои кога ќе умрат одат во не знам ти каде и се не знам ти што. За жал не можев да најдам ни мејл ни вебсајт на тезгата, пошто промоцијата очигледно им се попречува со решавање на многу позначајни прашања во врска со нивната македонштина и изнаоѓањето на начини за што посилни навреди на сметка на оние кои не се од Хунзичка крв. Сепак успеав да во гужвата, во која поради уморот и пивото реагирав бурно на глупостите на типот, ја најдам неговата девојка. Па ѝ објаснав каков тип е дечко ѝ, што за инает на оние кои сега ќе си речат „шо праел овај за нова година“, таа го прифати па дури и се сложи. Се обиде да се оправда со тоа дека вицовите на дечко ѝ му ги кажува некој црнец и дека тие впрочем се за црнци. Аха, дечкото национал-шовинист, а таа расист-wannabe, прекрасно.

Не е мое да ги судам постапките на другите, но сметајќи дека сум човек кој повеќе сака мир и соживот од војна, ќе се обидам да дојдам до контакт со лидерот на Скатома, па можеби и ќе му помогнам да си ја дијагностицира тагата која течи низ него на секој настап. И да си ги излечи комплексите. Ете такви се националистите и до таму води националистичката и мега-македонската политика на упикавање на националната свесност во очите на простата маса која случајно дошла до микрофон, па изиграва пророк.

Така помина мојата „нова година“. А баш си мислев „како ќе започне, така ќе заврши“ пред да одам во тоа гнасното Маракана. Hopefully not! :) Блажен [whatever]ски: fuck off.

Гиковите не сакаат да спијат.
Гиковите не сакаат друг да им го вари кафето ако сакаат да пијат вкусно кафе.
Гиковите сакаат лаксатив за да серат.
Гиковите своите гико-социјални дружилници ги туркаат со магичната моќ на кафето да ги разборува.
Гиковите сакаат да имаат „пуожегојни“ или киселини во желудникот.
Гиковите сакаат да пијат кафе.
Гиковите медитираат на кафе.
Гиковите пред спиење пијат кафе.
Гиковите се берат да пијат кафе.
Гиковите велат „си пиел Fredo? па ок е али Нес е подобро..“
Гиковите ги фаќа паника кога на сабајле нема кафе.
Гиковите мразат кога некој им вели дека знае да направи подобро кафе од нив.
Гиковите секогаш имаат ѓезве, лажичка и кафе.
Гиковите се тепаат само за кафе.
Гиковите се тепаат само на кафе.
Гиковите го чешкаат тилот постојано само кога пиеле кафе.
Гиковите со едната рака пијат кафе со другата скролаат на глушецот.
Гиковите не го замислуваат Trackpoint-от како клиторис додека со другата рака пијат кафе.
Гиковите го слават El Kaffepee, богот на кафето.
Гиковите кога немаат кафе пијат Кафетин.

Кога немаат кафетин, се поистоветуваат со кафе и се пијат самите.