BitTorrent е протокол за „peer-to-peer“ споделување на податоци. На времето постоеја трагично „убиениот“ Napster, па Soulseek, ed2k протоколите… секој со своја приказна. Но тогаш збирањето на податоците беше централизирано. Музиката, филмовите и софтверот одеше онлајн на сервер до кој корисниците преку клиентите пристапуваа и споделуваа/симнуваа датотеки. Во периодот од 1998-2000г. познатиот метал бенд Metallica реши да „му се одмазди“ на Napster за штетата што ја направи во периодот на неговото постоење. Преку многу правни механизми адвокатите и финансиските поттрчковци на Metallica, индустријата успеа да го затвори своевремено најмасовниот сервис за споделување музика. Тоа претставуваше удар врз пиратеријата и тоа голем, несомнено. Но како што велат на мрежата, ако покосиш еден пират, од него се создаваат два зомби пирати кои ќе продолжат да се множат до бескрај. Денес е дискутабилно дали тие кои го поддржуваа процесот на Metallica vs. Napster се уште стојат зад истите ставови имајќи го во предвид неодамнешниот „испад“ на член на бендот (Metallica) кој сакајќи да го преслуша нивниот нов албум фино и просто си го симнал од Интернет и тоа ни повеќе ни помалку, од BitTorrent.

Тоа би рекло дека ако сакате да уништите нешто кое денес е толку раширено и има толку многу поддржувачи практично ви треба и повеќе од валкана револуција. Многумина велат дека мнозинството го одредува развојот на настаните (нешто со што лично не се согласувам), па еве за момент ќе замислиме дека тоа е така, бројките постојано ни кажуваат дека над 70% од корисниците на Интернет редовно (барем еднаш неделно) симнуваат музика „нелегално“, дека 20% од нив тоа го прават пасивно (преземајќи индиректно), а околу 5% и се бават со тоа професионално (препродавајќи музика). Според многу критериуми овие проценти кај нас веројатно се повисоки. Неодамна се појавија слики на луѓе по плоштадите низ Македонија кои продаваа дискови со филмови и софтвер и кои покрај тоа што не личеа на пирати, јасно ни кажуваа дека во Македонија не е срамота да се работи било што за преживување, а уште повеќе ја анулираат потребата да се покажуваат со прст и ставаат во групата на криминалци, затоа што сакаат да извадат парче леб. Назад на темата, еден од најпознатите сајтови моментално, дури и ако ги занемариме последните актуелности поврзани со тужбите кои легнаа врз него, е заливот на пиратите или The Piratebay.

Како што споменав, на BitTorrent сајтовите не се хостираат содржини туку само описни датотеки наречени torrent датотеки (.torrent) кои потоа се отвораат со BitTorrent клиенти на оперативниот систем на корисникот од каде и се симнува бараната содржина. Практично во Шведска и не постојат закони за контрола на пиратеријата. RIAA (Recording Industry Association of America) и MPAA (Motion Picture Association of America) сторија и прават сѐ за да стигнат до Gottfrid Svartholm (anakata) и Fredrik Neij (TiAMO), тие кои „владеат“ со Piratebay моментално. Уште од самиот почеток на Piratbay, во 2003г. се вршеа притисоци насекаде, се ангажираа судии кои практично беа членови на тимови за контрола на авторски права и слични други бизарни настани на кои „сопствениците“ на Piratebay одговараа восхитувачки ладно. Зад PirateBay стојат неколку клучни фактор-организации и здруженија како што се Piratbyrån (Биро за пиратерија) од каде и произлезе Piratebay како и самата пиратска партија во Шведска. Нешто подоцна PirateBay добива порака од Dreamworks, во врска со Shrek 2. Gottfrid одговара:

„Не знам дали знаете, но Шведска не е во Соединетите американски држави. Шведска е држава во северна Европа. Ако досега не ви текна, законот што важи во САД не може да се примени овде (…) Ние и нашите адвокати сметаме дека сте… морони“.

Ова дополнително му покажа на светската индустрија дека дечките зад PirateBay се сериозни во нивната намера и дека нивната тврдокорност ќе мора да се реши на начин во кој ќе биде демонстрирана силата на RIAA и MPAA. PirateBay остануваат ладнокрвни и секогаш спремни за авантура, во 2005г. Во месец јуни прават прво-априлска шега, дека сајтот е затворен поради прекршување на авторски права, велат „…прво-априлските шеги се секогаш посмешни во јуни“. Еден од аспектите на PirateBay што го оправдува неговото постоење е начинот на кој тој функционира. PirateBay може да се едначи со било кој друг пребарувач како Google или Yahoo. И на овие сајтови може да се најдат торент датотеки речисти исто прецизно како и на PirateBay.

На 31ви мај 2006г. во Стокхолм, полицијата влегува во просториите на PirateBay, а сервисот е недостапен речиси цели 3 дена. По повторното отворање се случува зомбификацијата која ја споменав погоре, бројот на посетители на сервисот се зголемува двојно и популарноста и PageRank-от на сајтот е поголем од било кога. Влегувањето на полицијата кое е прогласено за политички инспирирано и под притисок на MPAA, колку и да звучи иронично е прогласено за една од победите на MPAA во борбата против PirateBay. Дечките од „заливот“ пак, овој обид за нивно исклучување од мрежата го прогласија за тотален неуспех.

Сепак индустријата не се откажува и веќе во 2008ма се покрева тужба против тројцата одржувачи на PirateBay и бизнисменот Carl Lundström кој го поддржува/ше сервисот преку нудење на услуги од неговиот бизнис и директно инвестирање во PirateBay. За сите четворица беше покренато обвинение за прекршување на авторски права. Вкупно 34 случаи на прекршување беа излистани во обвинението за PirateBay. На самиот почетокот на процесот во февруари 2009г. половина од нив паднаа како неосновани, сепак недоволно за она што подоцна произлезе како краен резултат на процесот, пресудата за сите од PirateBay во која сите, првостепено се прогласени за виновни и осудени на затворска казна, плус парична казна од вкупно €2.7 милиони. Моментално пресудата е во процес на жалба. Тоа што лица емотивно врзани со мрежата како мене, е восхитувачки е фактот што PirateBay опстана сите овие години, па дури и сега, нивните ресурси на Интернет, блогови, лични сајтови, твитер сметки итн. се полни со фрази од типот „ја сакаме миризбата на победата“. Не се откажуваат.

А покрај тоа што момците не се плашат, има некоја тајна врска која никој од нас не ја знае која ги одржува сите овие години. Додека индустријата ни кажува како пиратеријата ја убива музиката и софтверот, баш тие, дигиталните пирати се оние кои овозможија нашироко користење на редица софтверски производи како што е Windows оперативниот систем, а и придонесоа за масовни посети на светските концерти на групи кои сите ние сме ги слушале од пиратските извори кои ги претпочитаме. Впрочем, на музичката индустрија не му треба нашата поддршка. Им треба на бендовите кои постојано се под притисокот на нивните издавачки куќи и кои единствено ќе ги наградиме ако ги посетиме нивните концерти и свирки по локалните или светски познатите сали и дворани.

Дотогаш, останува да гледаме како ќе се развиваат работите.

Забелешка: текстот во целина е првично објавен во мајскиот број на магазинот за компјутерска технологија „Клик“ од 2009 година.

Cosmopolitan ги учи девојките како да си го пополнуваат времето и како постојано да доаѓаат до нова музика. Штубајна.